دانلود کتاب pdf تابلو برق (فایل word)
قطعات تابلو برق
قطعات و المان هایی که برای ساخت تابلو های برق مورد استفاده قرار میگیرند :
1- کابلشو:
برای اتصال سر کابل به شینه ها و ترمینال ها از کابلشو اشتفاده میشود. کابلشو ها در اندازه های متفاوت برای کابل ها ی با قطر متفاوت ساخته میشوند.
به منظور اتصال کابلشو به سر کابل (کابلشو زندن) ابتدا کابلشو متناسب با قطر سیم را انتخاب نموده و سپس روکش قسمتی از سر کابل را که در کابلشو میتواند قرار بگیرد با تیزبر برمیداریم و در نهایت با دستگاه پرس کابلشو را بر روی سیم محکم میکنیم.
پس از پرس زدن قسمتی از کابلشو را که نیازی نیست با هادی های دیگر در تماس باشد با عایق مناسبی مانند ریکم میتوان پوشانید.
- انگشتی:
برای اتصال دو کابل بهم یا مفصل زدن بین دو کابل استفاده میشود و در اندازه های متفاوتی برای کابل های با قطر متفاوت ساخته میشوند.
برای مفصل زدن بر روی کابل ابتدا انگشتی متناسب با کابل را انتخاب نموده و سپس روکش سر کابل ها را به اندازه ی نصف طول انگشتی با تیزبر جدا کرده و کابل ها را از دو طرف درون انگشتی قرار داده و انگشتی ها را توسط دستگاه پرس بر روی کابل محکم میکنیم.
در نهایت قسمتی از کابل را که با انگشتی بهم متصل نموده ایم با عایق مناسب کاملا میپوشانیم.
ترمینال:
از ترمینال در انتهای کابل هایی که جهت تغذیه ی مصرف کننده تعبیه شده اند استفاده میشود تا بتوان مصرف کننده را به راحتی به تغذیه کننده متصل نمود. باید توجه داشت که کابل های تغذیه کننده و مصرف کننده توسط کابلشو به ترمینال متصل میگردند.
گلند:
گلند در قسمتی از تابلو بکار میرود که کابل از خارج تابلو به آن وارد میشود این امر موجب میگردد که بدنه ی تیز تابلو به روکش کابل ها صدمه نزند از آنجایی که ممکن است قطر کابل ها متفاوت باشد گلند ها در اندازه های گوناگونی ساخته میشوند.
- مقره:
جهت ایزوله نمودن شینه ها و هادی های درون تابلو از بدنه ی آن از مقره ها استفاده میکنند که جنس آنها باید خاصیت عایقی خوبی داشته باشد تا بتواند این امر را برای ما میسر سازد.
مقره ها با توجه به کاربرد آنها شکل ظاهری متفاوتی دارند و همچنین در ولتاژهای متفاوت باید از مقره با اندازه ی متفاوت استفاده نمود.
شینه:
براي آماده سازي شينه ها كه براي ارتباط مسير الكتريكي بين كليد و فيوز ها مي باشد از يك دستگاه برش مخصوص استفاده مي شود . كه علاوه بر وظيفه برش وظيفه خم كاري شينه ها را نيز بر عهده دارد مقطع اين شينه ها ( 30*3cm ) مي باشد و طول آن با توجه به فاصله اتصالات متغير مي باشد و به تعداد مراحل انشعاب روي اين شينه ها سوراخ ايجاد مي شود و به همديگر پيچ مي شود . البته اين شينه ها توسط وارنيش از يكديگر عايق مي شوند كه ابتدا وارنيش را روي شينه مي كشند و سپس روي وارنيش را حرارت مي دهند تا وارنيش به شينه بچسبد و درنيايد ، رنگ وارنيش زرد ، آبي و قرمز مي باشد
Ct برای نمونه برداری از جریان مورد استفاده قرار میگیرد این نمونه برداری با نسبت های مختلفی صورت میگیرد و جریان اصلی را با کمک ct تا حد زیادی کاهش میدهند و این نمونه ی کاهش یافته را میتوان به آمپرمتر داد و آمپرمتر مقدار واقعی جریان را نشان میدهد.
جعبه فیوز:
فیوز های کاردی را میتوان درون جعبه فیوز نیز قرار داد که مزیت آن نسبت به پایه فیوز این است که در این حالت فیوز ها را میتوان بصورت سه فاز قطع و وصل نمود و نیازی به فیوز کش نیز نمیباشد.باید توجه داشت که عمل قطع و وصل را اگر زیر بار انجام میدهیم تا حد امکان سریع انجام شود تا از عمر جعبه فیوز کاسته نشود
اجزای تابلو برق
1-1-1-1)آمپرمترها :
وسايلي براي اندازه گيري جريان الكتريكي ميباشند. از جهات مختلف انواع مختلفي دارند. براي سفارش يك آمپرمتر بايستي به نكات زير توجه كرد و آنها را براي سازنده در مقطع سفارش مشخص نمود.
سايز آمپرمتر (48 x 96 ، 144 x 144 ، 96 x 96 ، 72 x 72 ، 48 x 48)
نحوه نصب: ( مناسب براي نصب روي درب Flush mounted يا مناسب براي نصب روي يك سطح Surface mounted )
البته در اكثر قريب به اتفاق موارد نوعFlush mounted در صنعت تابلوسازي كاربرد دارد.
كلاس دقت 0.5 , 1 or 1.5
( هر چه اين عدد كمتر باشد دقت وسيله اندازه گيري بيشتر است )
نحوه مندرج نمودن صفحه آمپرمتر: براي مشخص نمودن اين مشخصه بايستي دو مشخصه فرعي را ذكر كرد.
1-4- نسبت تبديل ترانس جرياني كه آمپرمتر را تغذيه ميكند.
2-4- حداكثر جرياني كه ممكن است از آمپرمتر عبور كند بدون آنكه ضربه اي ناگهاني به عقربه آن بخورد. به اين مشخصه در زبان انگليسي Graduation ميگوييم و عدد مشخص كننده اين كميت ميتواند 6 يا 5 يا 2 يا 1.2 يا 1 باشد. در مصارف موتوري به دليل جريان راه اندازي كه 5 الي 6 برابر جريان نامي است 6 * In يا Graduation=5 مورد نياز است، لكن در مصارف غير موتوري اين عدد ميتواند 1.2 يا 2 باشد.
حداكثر زاويه اي كه عقربه طي ميكند: اين عدد ميتواند 90 درجه يا 180 درجه يا 240 درجه باشد.
برخي آمپرمترها ميتوانند به عقربه اي مجهز باشند كه فقط ميتواند از اعداد كم به سمت اعداد بزرگتر حركت كند. به عبارت ديگر پشت اين عقربه خاص، فنري وجود ندارد كه در ازاي وقتي كه جريان كم ميشود عقربه نيز به سمت اعداد كمتر برگردد.
به اينگونه آمپرمترها كه مجهز به عقربه ثانويه اي با اين مشخصه باشند آمپرمتر مجهز به Max . Demand اطلاق ميشود. تصور كنيد يك اپراتور عقربه Max . Demand را روي صفر ميگذارد و براي مدتي به عنوان مثال چند ساعت، چندروز يا چند هفته ديگر موردي پيش نميآيد كه به اين وسيله مراجعه كند. بلافاصله پس از اولين مراجعه به اين نوع آمپرمتر ميتواند دريابد كه در تمام طول غيبت، حداكثر جرياني كه از اين آمپرمتر گذشته به چه ميزاني بوده است. البته طبيعي است كه اين آمپرمتر با عقربه عادي ديگر خود كه مجهز به فنر برگشت ميباشد مقادير لحظه اي جريان را نشان ميدهد.
نكات فني ديگري نيز در خصوص آمپرمترها وجود دارد كه بايستي دقت نمود. به عنوان مثال آيا آمپرمتر مختص جريان AC است يا DC؟
اگر AC باشد، در عالم واقع كدام كميت را اندازه گيري ميكند؟ مقدار مؤثر يا مقدار Peak يا …
البته وقتي شما در هنگام سفارش يك آمپرمتر نسبت تبديل CT را قيد مي نماييد، به طور تلويحي به سازنده ميگوييد كه جريان مورد اندازه گيري شما از نوع AC است ولي به هرترتيب نوع و ماهيت جريان از حيث AC يا DC بودن بايستي براي سازنده روشن شود.
1-1-1-2)ولتمتر
ولتمترها نيز في الواقع مشابه آمپرمترها هستند با اين تفاوت كه بجاي نسبت تبديل جريان، بايستي نسبت تبديل ولتاژي را مشخص كرد.گاهي اوقات ديده شده كه كارشناسان شركت در حين سفارش ميگويند: VT Ratio :20,000/V3//100/V3 . در هنگام سفارش ولتمتر نبايد V3 را گفت بلكه بايستي گفت: VT : 20,000/100
همين كفايت ميكند، بديهي است كه اگر ولتمتر به ازاي 100 ولت در ورودي اش مقدار 20KV را نشان دهد، به ازاي 100/V3 ولت در ورودي خود، عدد 11500 ولت را كه همان 20,000/V3 است را نشان خواهد داد.
اختلاف ديگري كه ولتمتر با آمپرمتر دارد اين است كهGraduation يا Full Scale Indicaion عقربه هيچگاه نميتواند و اساسا لازم نيست كه6 يا 5 برابر حالت ولتاژ نامي سيستم باشد، زيرا هيچوقت ولتاژ شبكه 5 يا 6 برابر حالت ولتاژ نامياش نميشود.معمولا Graduation برابر با 1.2 كفايت دارد.
1-1-1-3)ترانسديوسرهاي ولتاژي و جرياني:
ترانسديوسرها با يك ورودي اعم از جرياني يا ولتاژي اين وظيفه را بر عهده دارند كه از ثانويه ترانس ولتاژ يا جريان تغذيه شده و در خروجي خود يك مقدار DC در حد ميلي آمپر در اختيار مصرف كننده قرار دهند. هدف از اين خروجي، قابل انتقال نمودن جريان يا ولتاژ تبديل شده در حد ميلي آمپر تا محلهاي دوردست است. طبيعي است كه 5A ثانويه يك CT يا 100V ثانويه يك VT نميتواند به اتاق كنترلي كه در پانصد متري قرار دارد انتقال يابد، اينجاست كه ترانسديوسر معني پيدا ميكند. تصور كنيد كه يك ثانويه 5A يك ترانس جريان يك ترانسديوسر جريان را تغذيه ميكند. حال اين ترانسديوسر يك جريان 20mA را در خروجي خود ظاهر خواهد كرد. ترانسديوسرها معمولا 20mA را به ازاي ورودي نامي خود در خروجي ظاهر ميكنند. اما اگر جريان ثانويه ترانس جريان صفر شود، ميتوانيم از ترانسديوسر انتظار داشته باشيم صفر ميلي آمپر يا چهار ميلي آمپر را در خروجي خود ظاهر كند. اگر از ترانسديوسر بخواهيم 4mA به ازاي ورودي صفر از خود ظاهر كند، حتما بايستي ترانسديوسر تغذيه مجزا داشته باشد در اين صورت لازم است براي سازنده مشخص كنيم كه تغذيه چقدر باشد. ترانسديوسرهايي كه صفر ميلي آمپر به ازاي ورودي صفر در خروجي خود ظاهر ميكنند ميتوانند(ممكن است) از ورودي خود تغذيه شوندو تغذيه مستقل ديگري نداشته باشند.
به سه مثال از سفارش ترانسديوسر توجه كنيد:
1- Current Transducer
Input Current : 0 to 5A
Output Current : 4 to 20mA
Supply : 220VAC
مناسب براي نصب روي ريل Din Rail mounted
2- Voltage Transducer
Input Voltage : 0 to 100VAC
Output Voltage : 4 to 20mA
Self Powered (without external supply )
Surface mounted
مناسب براي نصب روي يك سطح توسط پيچ و مهره
3- Voltage Transducer
Input Voltage : 0 to 100VAC
Output Voltage : 0 to 20mA
110VAC Supply :
مناسب براي نصب روي درب نظير آمپرمتر Flush mounted
بعضي ها تصور ميكنند كه بايستي نسبت تبديل ترانس جريان يا ولتاژ را براي سازنده ترانسديوسر مشخص نمود درحاليكه اصلا اينطور نيست، ترانسديوسر خودش هيچ نشان دهندهاي ندارد كه نشان دهد مثلا 20mA مترادف با چه كميت واقعياي ميباشد، ولي اگر بخواهيم از خروجي يك ترانسديوسر در اتاق فرمان قرائتي داشته باشيم آنجا بايستي به سازنده مثلا آمپرمتر بگوييم كه آمپرمتري نياز داريم كه به ازاي 20mA، 100Aو به ازاي 4mA ، صفر رانشان دهد. البته خروجي 4-20mA ترانسديوسرها بيشتر براي كنترل پروسس كاربرد دارد تا قرائت در اتاق فرمان.
1-1-1-4)واتمترها و وارمترها :
واتمترها و وارمترها هم از ديگر وسايل اندازه گيري هستند كه به ترتيب توان اكتيو و راكتيو را اندازه گيري ميكنند. اين نوع لوازم اندازه گيري وروديهاي جريان و ولتاژ را با هم دارند چرا كه براي اندازه گيري توان، هم ولتاژ و هم جريان نياز ميباشند. مدارات الكترونيكي خاصي با ضرب برداري جريان وولتاژ در خروجي خود يك جريان ظاهر ميسازند كه اين جريان در گالوانمتر منجر به تحريك عقربه نشان دهنده ميشود. جريان خروجي اين مدار الكترونيك كه ترانسديوسر نام دارد به ازاي مقادير ورودي نامي، يا 1mA است يا 20mA. به عنوان يك اصل ، مجموعه واتمتر از دو المان تشكيل شده است: گالوانمتر و ترانسديوسر.گاهي اوقات جعبه ترانسديوسر وگالوانمتر بهم متصل و يك مجموعه يك پارچه هستند ولي برخي سازنده گان ترانسديوسر را در يك جعبه جداگانه و گالوانمتر را هم جداگانه ميدهند. در اينصورت جعبه ترانسديوسر را بايستي در داخل محفظه كنترل نصب و سيمهاي خروجي ترانسديوسر را براي تحريك عقربه گالوانمتر، به پشت در جعبهLV هدايت نمود. توجه كنيد كه يك آمپرمتر هيچ ارتباطي به ترانسديوسر جريان ندارد و اين دو المان مستقل از هم هستند ولي واتمتر حتما با ترانسديوسر معني پيدا ميكند، براي سفارش يك واتمتر يا يك وارمتر به نكات زير توجه كنيد:
Graduation مفهوم زياد و مهمي ندارد.
بايستي نسبت تبديل CT و VT تغذيه كننده را حتما داد. اين اطلاعات براي نحوه مندرج كردن صفحه گالوانمتر به سازنده كمك ميكند.
كلاس دقت ضروري است كه ذكر شود.
نوع شبكه را بايد مشخص نمود. مثلا اگر شبكه شما كاملا متعادل باشد، ممكن است يك واتمتر تكفاز ( با يك ورودي جرياني ويك ورودي ولتاژي ) سفارش داد. البته اين نوع واتمتر كميتي كه نشان خواهد داد مربوط به سه فاز خواهد بود. ممكن است شبكه سه فاز شما متعادل باشد لكن واتمتر يا وارمتر ها را بخواهيد كه حتما سه فاز باشد.( ورودي جرياني و ولتاژي اش بيشتر از يك فاز باشد).
ولي در اين حالت بايستي نوع شبكه را واضح تر عنوان كنيد:
3 phase , 3 wire , balance load
3 phase , 3 wire ,unbalance load
يا
3 phase , 4 wire ,unbalance load
هر يك از اين نوع شبكه هاي فوق در وروديهاي واتمتر يا وارمتر اثر ميگذارند. مثلا ممكن است ولتاژ فاز وسط و جريان فازهاي R و T را بخواهند.
به عنوان مثال در حالت سيستم سه فازه چهار سيمه غير متعادل بطور قطع جريان و ولتاژ هر سه فاز نياز ميباشد.
اگر يك مشتري بخواهد كه هم قرائت عقربه اي داشته باشد و هم پس از قرائت، يك سيگنال 4-20mA هم به اتاق كنترل ببرد بايد به سازنده بگوييم كه ترانسديوسر بايستي خروجي 4-20mA داشته باشد و گالوانمترش نيز با همين سيگنال خروجي كاركند.
جهت مشاهده فیلم فارسی آموزش تابلو برق کلیک کنید
آموزش تابلو برق ساختمان
جهت مشاهده فیلم فارسی آموزش تابلو برق کلیک کنید
تابلو برق pdf
====================================
ساخت تابلو برق صنعتی
1) تجهيزات معمول تابلو:
1-1) رلهها:
1-1-1) رلههاي Micom:
1-2) كليدها ( Circuit Breakers ) و ايزولاتورها (Isolators ) :
در يك تعريف كلي، كليد و يا ايزولاتور را ميتوان وسيله اي دانست كه باعث قطع و يا وصل جريان الكتريكي ميشوند در يك مفهوم كلي ميتوان از واژه Intruptter ( قطع كننده ) براي مشخص كردن آنها استفاده كرد. اما اين به اصطلاح Intruptter ها به دو دسته كلي كليد ( Circuit breaker ) و يا واژه فرانسوي آن Disjoncteur (دژنكتور )كه بيشتر در مورد كليدهاي فشار متوسط از آن استفاده ميشود.) و ايزولاتور يا سكسيونر تقسيم كرد. تفاوت عمده كليد قدرت با ساير وسايل قطع و وصل نظيرLoad Switch ها وكنتاكتورها در اين است كه كليد قدرت امكان قطع قوس ناشي از اتصال كوتاه را دارد.
1-2-1) ايزولاتور( Isolator ) :
ايزولاتورها و يا همان سكسيونرها، از انواع قطع كننده هايي هستند كه توانايي قطع قوس ناشي از اتصال كوتاه راندارند. براي اين قطع كننده ها تنها جريان نامي ( Rated Current) و جريان تحمل اتصال كوتاه ( short time withstand current ( تعريف ميشود و جريان نامي قطع اتصال كوتاه (Rated short circuit breaking current ) براي آنها تعريف نميشود.
از انواع اين قطع كننده ها ميتوان به Isolator Off load ( سكسيونر غير قابل قطع زير بار ) وLoad switch سكسيونر قابل قطع زير بار اشاره كرد.
1-2-1-1)Load Switch ( سكسيونر قابل قطع زير بار ) :
نوعي از انواع قطع كننده ها كه تنها قادر است جريان بار را قطع كند و توانايي قطع جريان اتصال كوتاه را ندارد. از انواع اين قطع كننده ها در تابلو هاي فشار ضعيف ميتوان به انواع كليد فيوزهاي قابل قطع زير بار مانند كليد فيوزهاي قابل قطع زير بار ساخت شركت زاوير يا پيچاز و در تابلو هاي فشار متوسط به سكسيونر هاي گازي ISR ساخت شركت ALSTOM كه در تابلو هاي فلوكيت نصب ميشود، اشاره كرد. ( در مورد تابلو هاي فلوكيت مفصلا“ بحث خواهيم كرد.)
1-2-1-2)Off Load Isolator ( سكسيونر غير قابل قطع زير بار ) :
اين قطع كننده ها حتي قادر به قطع جريان بار نيز نميباشند و به اين ترتيب جريان اتصال كوتاه را نيز نميتوانند قطع كنند. فايده اين قطع كننده ها در اين است كه معمولا“ در مسير يك كليد FIX نصب ميشوند. در هنگامي كه نياز به انجام تعميراتي روي كليد احساس شود ابتدا كليد را قطع ميكنند و پس از قطع جريان خط،Off Load Isolator را نيز قطع ميكنند. به اين ترتيب اپراتور با اطمينان از قطع جريان ميتواند به تعميرات خود بپردازد.
انواع سكسيونر فيوزهاي معمولي ( يا همان كليد فيوزهاي مصطلح ) در تابلو هاي فشار ضعيف، در اين دسته از قطع كننده ها قرار ميگيرند. البته غير قابل قطع زير بار بودن اين قطع كننده ها به معني اين نيست كه هر باري را نتوان با آنها قطع كرد. بلكه بارهاي مقاومتي ( Resistive ) با توان كم نظير مدارات روشنايي را مي توان با اين كليدها قطع كرد. اين محدوديت بيشتر در مورد بارهاي اندوكتيو ( سلفي ) مانند مدارات موتوري كه در هنگام قطع، قوسهاي شديدي ايجاد ميكنند مصداق پيدا ميكند.
1-2-2) كنتاكتورها :
كنتاكتورها نيز نوعي از انواع قطع كننده ها محسوب ميشوند كه تنها قادرند جريان بار را قطع كند و توانايي قطع جريان اتصال كوتاه را ندارند و از اين لحاظ مشابه LoadSwitch ها محسوب ميشود. تفاوت كنتاكتور با LoadSwitch ها قابليت تعداد قطع و وصل مكانيكي بسيار بالاي آنهاست. اين قابليت حتي 10 الي 20 برابر كليدها است (كه در بخش بعد مورد بررسي قرار گرفته اند). اين ويژگي سبب ميشود تا براي قطع و وصل موتورهاي الكتريكي كه بدفعات و كرارا“ در طول شبانه روز قطع و وصل ميشوند از اين گونه تجهيزات يعني كنتاكتورها استفاده كنيم.
1-1-1) كليد قدرت ( Circuit Breaker or Disjoncteur ):
كليد قدرت، وسيله اي است كه در كنار توانايي قطع و وصل جريان، توانايي قطع قوس ناشي از اتصال كوتاه را نيز داراست. به همين دليل براي هركليد در كنار جريان نامي Rated Current) ( و جريان تحمل اتصال كوتاه (short time withstand current ( جريان نامي قطع اتصال كوتاه (Rated short circuit breaking current) نيز تعريف ميشود.
كليدها به دو دسته كلي كليدهاي فشار ضعيف و فشار متوسط تبديل ميشوند.
1-1-2) كليدهاي فشار ضعيف :
از انواع كليدهاي فشار ضعيف ميتوان كليدهاي كمپكت، هوايي ومينياتوري را نام برد.
1-1-2-1)كليدهاي مينياتوري
از انواع كليدهاي فشار ضعيف كه معمولا“ در جريانهاي پايين و در تابلوهاي روشنايي و يا توزيع با توان كم و يا جهت حفاظت مدارات كنترل و فرمان تجهيزات و تاسيسات برقي مورد استفاده قرار ميگيرد. جريان قطع اتصال كوتاه اين كليدها معمولا“ چندان بالا نيست.
( حداكثر تا15 kA ) .
1-1-2-2) كليدهاي اتوماتيك ( كمپكت ) ( M.C.C.B.) Moulded Case Circuit Breakers:
اين كليد ها براي جريان حداكثر تا 2000A ساخته ميشوند. فريم اين كليدها با افزايش جريان نامي آنها بزرگ ميشود.
كليدهاي كمپكت مورد استفاده در شركت پارس تابلو، ساختGE بوده كه حداكثر تا 1250A ساخته ميشوند. اين كليدها در فريمهاي 125A ، 160A ،250A ، 400A ، 630A ، 800A و 1250A ساخته ميشوند كه با علامت مشخصه D بعلاوه سايز فريم مشخص ميشوند. مثلا“ D125 .هر سايز فريم اين كليدها شامل جريانهاي نامي كمتر و نهايتا“ سايز فريم ميباشد. تقسيمات اين كليد بصورت زير است:
D125/16 , D125/25 , D125/40 , D125/63 , D125/80 , D125/100 , D125/ 125
D160/25 , D160/40 , D160/63 , D160/100 , D160/160
D250/200 , D250/250
D400/320 , D400/400
D630/400 , D630/500 , D630/630
D800/630 , D800/800
D1250
جهت مشاهده فیلم فارسی آموزش تابلو برق کلیک کنید
آموزش تابلو برق صنعتی
1-1-1-1)تابلو هاي فشار ضعيف:
تابلو هاي فشار ضعيف در سطح ولتاژ كمتر از 1000 V قرار دارند. مطابق IEC60439-1 تابلو ي فشار ضعيف تركيبي است از يك يا چند وسيله قطع و وصل (switching device ) فشار ضعيف همراه با تجهيزات كنترلي، اندازه گيري، نشانگر، حفاظتي، تنظيم كننده و … مربوط به خود كه به نحوي كامل نصب و سوار شده و كليه Interconnection ها و اتصالات الكتريكي و مكانيكي داخلي و قطعات ساختماني را شامل گردد.
ولتاژ نامي تابلو هاي فشار ضعيف معمولا“ تا 690 V و ولتاژ سرويس تا 500 V ميباشند.
تابلو هاي فشار ضعيف معمولا“ در سه نوع زير ساخته ميشوند:
a) تابلوي ديواري ( Wall mounted).
b) تابلوي ايستاده ( Free Standing ) ثابت.
c) تابلوي ايستاده ( Free Standing ) كشويي.
1-1-1-1-1) تابلوي ديواري ( Wall mounted ):
تابلوهايي كه روي ديوار نصب ميشوند. تابلوهايي كه روي سطح ديوار نصب ميشوند SURFACE MOUNTED و تابلوهايي كه درون ديوار جاسازي ميشوند FLUSH MOUNTED ناميده ميشوند.
از اين تابلوها بيشتر براي مصارف روشنايي و يا تغذيه مصارف با توان پايين بخصوص در ساختمانها و منازل استفاده ميشود.
1-1-1-1-2) تابلوي ايستاده ( Free Standing ) ثابت :
در اين نوع تابلوها، باسبارها معمولا“ در قسمت فوقاني نصب ميشوند و از طريق شينه ها و يا كابل به كليد و ساير تجهيزات الكتريكي مانند كنتاكتورها ، رله ها و …. ارتباط پيدا ميكنند.
زير محفظه باسبار تجهيزات الكتريكي اعم از كليد،كنتاكتور ، رله ها ، ترمينالها و … نصب ميشوند.
انواع پيشرفته تر تابلو هاي ايستاده فيكس، تابلو هاي مدولار هستند كه از لحاظ ساختار شباهت به تابلو هاي فشار ضعيف كشويي دارند. در اين تابلو ها هر فيدر به شكل يك مدول در تابلو نصب شده و به وسيله يك صفحه فلزي از فيدر بالايي وپاييني خود جدا ميشود.
اين تابلوها از لحاظ دسترسي به سر كابل در دو نوع كلي زير ساخته ميشوند:
دسترسي از پشت: دسترسي به سركابل و اتصال كابلهاي ورودي و خروجي به تابلو از پشت تابلو امكان پذير است.
دسترسي از جلو: دسترسي به سركابل و اتصال كابلهاي ورودي و خروجي به تابلو از جلو تابلو امكان پذير است. در اين حالت معمولا“ در كنار درب اصلي تابلو، درب كوچكي به نام “ درب كناري “ تعبيه شده و اتصالات كابلها به فيدر ها از طريق اين درب انجام ميگيرد.
اين نوع سلولها را از لحاظ محل ورود سر كابلهاي ورودي و خروجي ميتوان به ورود از بالا و ورود از پايين تقسيم نمود.
1-1-1-2)تابلوهاي فشار ضعيف كشويي:
اين نوع تابلوها امروزه به صورت گسترده اي در صنعت برق بخصوص در تابلوهاي توزيع و يا مدارات راه انداز موتورها مورد استفاده قرار ميگيرند.
اين تابلوها در دو تيپ كلي تابلوهاي ورودي و خروجي ساخته ميشوند.
تابلوهاي خروجي شامل تعداد معيني كشو است كه هر كشو يك فيدر خروجي را در خود جاي ميدهد. حداقل سايز يك كشو يك مدول ميباشد و هر تابلوي خروجي فضايي معادل 12 مدول را شامل ميشود. سايز كشو نيز تابعي از جريان فيدر و ابعاد تجهيزات داخل آن نظير كنتاكتور، بي متال، كليد و … است و بر اين اساس كشوهاي 1 مدوله، 2 مدوله، 3 مدوله و 4 مدوله ساخته ميشود.
كليد ورودي تابلو كه كليدي با جريان بالا ومعمولا” از نوع كليدهاي هوايي است در تابلو ورودي نصب ميشود. در بخش جلويي تابلوهاي ورودي بجاي كشو،CRADLE هايي نصب ميشود و كليدهاي ورودي درون اين CRADLE ها قرار ميگيرند. در واقع خود كليد به صورت كشويي از تابلو خارج و يا در آن نصب ميشود. تابلوهاي ورودي نسبت به تابلوهاي خروجي از عرض بيشتري برخوردار هستند.
1-1-2) تابلوهاي فشار متوسط:
تابلوهاي فشار متوسط در سطح ولتاژ بين 1000V تا 36000V قرار دارند.
اجزاي اصلي يك تابلو فشار متوسط شامل بدنه، كليد (دژنكتور) و يا كنتاكتور فشار متوسط، رله باسبار، ترانسفورماتور ولتاژ و جريان، لوازم اندازهگيري و تجهيزات كنترلي ميباشد.
تابلوهاي فشار متوسط به دو دسته كلي تقسيم ميشوند:
a) تابلوهاي فشار متوسط ثابت (Fix).
b) تابلوهاي فشار متوسط كشويي (Withdrawable)
1-1-2-1)تابلوهاي فشار متوسط ثابت :
تابلوهايي هستند كه كليد و يا كنتاكتور به شكل ثابت در آنها نصب شده و براي بيرون كشيدن كليد ابتدا بايد پست بيبرق شده، سكسيونر هاي دو طرف كليد در وضعيت قطع قرار گيرد و سپس اپراتور پيچ و مهره اتصال كليد به شينه هاي ارتباطي را باز كرده وآنرا جهت تعميرات ويا تست خارج كند.
ساخت اين تابلوها امروزه جز در موارد خاص علي الخصوص در بخش توزيع منسوخ شده چراكه همينطور كه پيش از اين گفته شد جهت انجام تعميرات و يا تست كل پست بايد بي برق شود و سپس كليد با بازكردن اتصالات از تابلو خارج شود كه اين كار هم از ايمني مناسبي برخوردار نيست و هم مستلزم وقت و هزينه زيادي است. ضمن اينكه براي انجام تعميرات كل پست بايد بي برق شود.
1-1-2-2)تابلوهاي فشار متوسط كشويي :
تابلوهاي فشار متوسط كشويي، از انواع تابلوهاي METAL ENCLOSED ميباشند كه معمولا” بصورت METAL CLAD ساخته ميشوند. (تابلوهاي كشويي وجود دارد كه METAL CLAD نيستند)
تابلوهاي فشار متوسط كشويي METAL CLAD داراي چهار محفظه زير ميباشند:
1) محفظه سر كابل.
2) محفظه باسبار.
3) محفظه كليد يا كنتاكتور.
4) محفظه فشار ضعيف.
انواع تابلو برق صنعتی
1-1) انواع تابلو:
1-1-1) انواع تابلو ها از لحاظ ساختار:
- تابلوهايMETAL ENCLOSED : تابلوهايي به شكل محفظه تمام بسته فلزي كه تمام تجهيزات الكتريكي اعم از كليدها، ترانسهاي جريان و ولتاژ، لوازم اندازه گيري، شينه ها و …. در داخل آن نصب ميشود.(شكل 410: تابلوي FLUPACK)
- تابلوهاي METAL CLAD: اين تابلوها نوعي از تابلوهاي METAL ENCLOSED هستند كه در آنها، محفظه هاي مختلف از يكديگر جدا شدهاند. اين امر باعث ميشود تا اگر خطايي در يكي از محفظه ها روي دهد، اين خطا به محفظه هاي ديگر انتقال پيدا نكند و ساير محفظه ها نيز تحت تاثير آن آسيب نديده و محفوظ ميمانند. (شكل 104: تابلو DNF6)
1-1-2) انواع تابلو از لحاظ محل نصب :
داخلي(INDOOR): تابلو در فضاي بسته مانند داخل سالن يا سوله نصب ميشود. (شكل 104: تابلو DNF6)
فضاي باز OUTDOOR)): تابلو در فضاي باز نصب ميشود. (؟؟؟؟؟؟؟)
1-1-3) انواع تابلو ها از لحاظ ايستايي :
ايستاده FREE STANDING) يا SELF STANDING): تابلو حالت خود ايستا دارد (نيازي به مهار آن توسط سازه ديگري نيست و يا به چيز ديگري تكيه ندارد.)
ديواريWALL MOUNTED) ): تابلو هايي كه روي ديوار نصب ميشوند. اين تابلو ها اگر روي سطح ديوار نصب شوند، روكار،SURFACE MOUNTED و اگر داخل ديوار جاسازي شوند، توكار،FLUSH MOUNTED يا RECESSED MOUNTED ناميده ميشوند.
1-1-4) انواع تابلوها از لحاظ متحرك بودن ديژنگتور:
پس از ساخته شدن تابلو هاي METAL CALD نياز ديگري در صنعت تابلو سازي مطرح گرديد و آن اين بود كه اگر مدار و يا كليد و يا تجهيزات ديگر الكتريكي به هر دليلي صدمه ببيند و از سرويس خارج شود بايستي سيستمي مشابه در اسرع وقت جايگزين سيستم معيوب گردد. اين ايده به ساخت تابلو هاي كشويي (Withdrawable يا Draw out) انجاميد كه منجر به بالا رفتن سرعت در عمليات تعميراتي و استفاده از سيستم مشابه در جايگزيني“ Interchangeability“ شد. بدين ترتيب به عنوان مثال در يك تابلوي فشار متوسط يك دژنكتور كشويي 630A كه بار مهمي را تغذيه نميكند براحتي و در كوتاهترين زمان ممكن ميتواند جايگزين يك فيدر 630A ديگرگردد.
به اين ترتيب تابلو ها را ميتوان به دو دسته كلي تابلوي ثابت و تابلوي كشويي تقسيم كرد.
1-1-5) انواع تابلو ها از لحاظ سطح ولتاژ:
تابلو ها از لحاظ سطح ولتاژ به دو دسته تقسيم ميشوند:
1) تابلو هاي فشار ضعيف (LV) تا 1000 V.
2) تابلو هاي فشار متوسط (MV) از 1000 V تا 36000 V
دانلود كتاب آموزش نقشه خواني تابلو برق
- آشنایی با حروف، علائم و استاندارد تجهیزات و وسایل برق صنعتی
- درجه حفاظت تابلوها و وسایل برقی دوار در برابر نفوذ آب و اجسام
- پلاک خوانی و روش نصب موتورهای DC
- نصب استاندارد موتورهای الکتریکی AC
- پلاک خوانی و روش نصب موتورهای AC
- روشهای نصب موتورهای DC
- سایز فریم موتورهای استاندارد
- رژیم های کاری الکتروموتورهای DC و AC
- آشنایی با روش های نقشه خوانی نقشه های مدارات فرمان و قدرت در برق صنعتی
- راه اندازی نرم و کنترل دور در موتورهای AC به روش V/F
- مدارات قدرت و فرمان یک دستگاه دیزل ژنراتور اضطراری
- مشخصات و مدارات قطع و وصل چند دستگاه کلید فشار قوی و تجهیزات وابسته
- مدارات قدرت و فرمان چند دستگاه باطری شارژر
- بررسی مدارات قدرت و فرمان چند دستگاه UPS
- شماره گذاری رله های حفاظتی و المان های برقی براساس کد ANSI
- رله های حفاظتی موتورهای الکتریکی

1- آشنایی با کلیدهای حفاظتی فشار ضعیف و فشار متوسط MCB MCCB MPCB ACB (فارسی)